Ελληνική Πρεσβεία Σαντιάγο

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ (1863 - 1933) 75 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ

Απρίλιος. Η 29η Απριλίου αποτελεί διπλή επέτειο. Την ημερομηνία αυτή, το 1863, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου ο Κωνσταντίνος Καβάφης. Πέθανε στην ίδια πόλη, την ίδια ημερομηνία, εβδομήντα χρόνια αργότερα (1933).

Σήμερα ο Καβάφης θεωρείται ο μεγαλύτερος λυρικός Έλληνας ποιητής και ένας από τους μεγαλύτερους και πλέον γνήσιους ποιητές του 20ου αιώνα σε παγκόσμιο επίπεδο. Μεταξύ των νεοελλήνων ποιητών είναι ο πλέον δημοσιευμένος, μεταφρασμένος και διαβασμένος, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με το σύντομο έργο του και με το ότι δεν δημοσίευσε ποτέ κανένα βιβλίο. Τα 154 ποιήματα που έγραψε σε ώριμη ηλικία ή τα “κανονικά ποιήματα”, γράφτηκαν από τον ίδιο σε ξεχωριστά χαρτιά, σε τινάζ, χαρτιά που έδιδε σε φίλους ή έστελνε με το ταχυδρομείο σε όποιον τα ζητούσε. Μόλις το 1935, δυο χρόνια μετά το θάνατό του, ο Σύλλογος Συγγραφέων της Αλεξάνδρειας, δημοσίευσε ένα τόμο με τα 154 κανονικά ποιήματα.

Η ποίηση του Καβάφη υποβάλλει, σκιτσάρει και αγγίζει ορισμένα κίνητρα σχετικά με τις ανησυχίες και το άγχος του σύγχρονου ανθρώπου : το πεπρωμένο, τις συμφορές, τις κρυφές απειλές, την συντομία της ζωής και τη ματαιότητα των ανθρώπινων μεγαλείων. “Μια αδύνατη και διαπεραστική αγωνία, που ξεπροβάλλει από τον σκεπτικισμό, τη μοναξιά, την αποτυχία και το θάνατο κρύβεται κάτω από το πέπλο των ελληνικών προσώπων και των επεισοδίων απόμακρων εποχών. Υπάρχει επίσης στην ποίησή του ένα βαθύ ηθικό αίσθημα, βασισμένο σε μια στωική αντίληψη της αξιοπρέπειας και της εκπλήρωσης του καθήκοντος σε βάρος της θυσίας.

Η Αλεξάνδρεια, η πόλη που ίδρυσε ο Μέγας Αλέξανδρος το 331 π.Χ. και που για μια χιλιετηρίδα υπήρξε λαμπρή έδρα του ελληνικού πολιτισμού, υπήρξε η αγαπημένη πόλη του Καβάφη. Την έκανε σύμβολο του πεπρωμένου, όπως στο ποίημα Η πόλις της αξιοπρέπειας, όπως στο Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον από τις απολαύσεις της ζωής, όπως στο Ιασή Τάφος, από το εφήμερο και μάταιο των ανθρώπινων μεγαλείων, όπως στο Αλεξανδρινοί Βασιλείς, ως τόπο ανάμνησης και καταδίκης του πολιτικού εγκλήματος, όπως στο Καισαρίων. Ανάστησε ποιητικά την Αλεξάνδρεια ως “ η πόλη η διδάσκαλος, η πανελλήνια κορυφή ..... εις κάθε τέχνη η πιο σοφή. Περιέγραψε το “ λαμπρά μαβιά θαλάσσης του πρωινού και ανέφελου ουρανού, όλα ωραία και μεγάλα φωτισμένα ”.

Επίσης έγραψε: “Πάντα στην πόλη αυτή θα φτάνεις. Για τα αλλού -μην ελπίζεις-δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

...”Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις...”

Miguel Castillo Didier

ΚΑΒΑΦΗΣ ΕΝ ΤΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ