Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 21 Οκτωβρίου του 1907 από πατέρα Κωνσταντινοπολίτη και μητέρα Αθηναία. Σημαντικός εκπρόσωπος του υπερρεαλισμού και μία από τις μείζονες λογοτεχνικές μορφές της γενιάς του 1930.

Το 1932 ο Εγγονόπουλος εγγράφεται στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας όπου φοιτά με Καθηγητές, μεταξύ άλλων, τον Κ. Παρθένη, ενώ μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή μαθητεύει πλάι στον Φ. Κόντογλου, από τον οποίον διδάσκεται τη Βυζαντινή αγιογραφία. Ταξιδεύει αργότερα στο εξωτερικό (Γερμανία, Αυστρία, Γαλλία, Ιταλία), ενώ το 1938, ξεκινά και τη σκηνογραφική του δραστηριότητα.

Το 1941 τον βρίσκει να πολεμά στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου, κάτω από άθλιες συνθήκες. Συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς και οδηγείται σε στρατόπεδο εργασίας. Καταφέρνει ωστόσο να δραπετεύσει και επιστρέφει έπειτα από τρομακτική ταλαιπωρία.

Η πρώτη εμφάνιση του Εγγονόπουλου στα Γράμματα χρονολογείται στα 1938, όταν δημοσιεύονται ποιήματά του στο περιοδικό Κύκλος. Την ίδια χρονιά εκδίδεται η πρώτη ποιητική συλλογή του Εγγονόπουλου με τον τίτλο Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν. Οι συντηρητικοί Αθηναϊκοί λογοτεχνικοί κύκλοι κυριολεκτικά σκανδαλίζονται από τη γνήσια υπερρεαλιστική φωνή του ποιητή προσπαθώντας να μειώσουν την απήχησή του, φτάνοντας ως την παρωδία των ποιημάτων του. Βαθιά θιγμένος, όπως ομολογεί ο ίδιος ο ποιητής σε κείμενό του πολύ κατοπινό, του 1965, αλλά προφανώς και πεισματωμένος, εκδίδει την επόμενη κιόλας χρονιά (1939) το δεύτερο ποιητικό βιβλίο του, Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής, το οποίο γνωρίζει ανάλογη υποδοχή.

Η δίνη του πολέμου θα παραμερίσει ισοπεδωτικά σκανδαλοθηρία και ποίηση. Ο Εγγονόπουλος δίνει την προσωπική του μάχη υπό δυσβάστακτες συνθήκες. Την περίοδο 1942 - 1943, με τις μνήμες του πολέμου νωπές, ο Εγγονόπουλος συγγράφει το εκτενές ποίημα του Μπολιβάρ, με το οποίο κατακτά απολύτως δικαιωματικά μια εξέχουσα θέση στην νεότερη λογοτεχνική πραγματικότητα της Ελλάδος. Εμμένοντας στους υπερρεαλιστικούς τρόπους, ο ποιητής μεταχειρίζεται το όνομα και την προσωπικότητα του αγωνιστή της Λατινικής Αμερικής Σιμόνος Μπολιβάρ για να συγγράψει ένα πραγματικό ύμνο στην ανθρώπινη υπόσταση που ξέρει να αγωνίζεται, πέρα από κάθε περιορισμό, έναν ύμνο ελευθερίας, πέρα από ρητορείες ένα υψηλότατο δείγμα ποιητικής τέχνης.

Έχοντας εξασφαλίσει πλέον μια πιο θετική αντιμετώπιση, ο Εγγονόπουλος θα εκδώσει το 1946 τη συλλογή Η επιστροφή των πουλιών, το 1948 τη συλλογή Έλευσις, ενώ το 1957 το βιβλίο του Εν ανθηρώ Ελληνι Λόγω θα αποσπάσει το Α' Κρατικό Βραβείο Ποίησης.

Ο Νίκος Εγγονόπουλος αποτέλεσε μια από τις πιο ιδιόρρυθμες, αλλά και τις πιο έντιμες περιπτώσεις στην νεότερη καλλιτεχνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με δήλωσή του, αισθανόταν περισσότερο ζωγράφος παρά ποιητής και ως εκ τούτου λίγο τον ενδιέφερε να δει τυπωμένα τα ποιήματά του. Πράγματι, η προσφορά του στην ζωγραφική υπήρξε εξίσου σημαντική με την αντίστοιχη ποιητική. Παρουσιάζοντας την πρώτη του ατομική έκθεση το 1939, ο Εγγονόπουλος εγκαινίασε μια ριζοσπαστική πορεία στην ελληνική ζωγραφική. Αντλώντας τα υλικά του από ποικίλους χώρους (μυθολογία, δημοτική παράδοση, σύγχρονη ευρωπαϊκή ζωγραφική) τα έντυσε με μία απολύτως προσωπική υπερρεαλιστική τεχνική, που απέδωσε έργα σφραγισμένα με προσωπικό ύφος απολύτως μοναδικά. Τις ίδιες αισθητικές αντιλήψεις ακολούθησε και στο σκηνογραφικό και ενδυματολογικό έργο του. Η παρουσία του σε ομαδικές εκθέσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό υπήρξε αδιάλειπτη.

Παρ' όλα αυτά, στο ευρύτερο κοινό αυτό που απομένει είναι κυρίως η ποίησή του. Ο Εγγονόπουλος, με την εντιμότητα, το ήθος, την απεριόριστη θέρμη του και την σπάνια μόρφωσή του, κατάφερε να δώσει το Ελληνικό πρόσωπο του Υπερρεαλισμού. Το γεγονός τον καθιστά τον πιο σημαντικό και πιο γνήσιο εκπρόσωπο του επαναστατικού αυτού καλλιτεχνικού κινήματος στην Ελλάδα, μαζί με τον ομότεχνό του Ανδρέα Εμπειρίκο.

ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
ΙΣΤΟΔΕΛΙΔΕΣ:

www.engonopoulos.gr

www.logotexnia.com

www.geocities.com

Προηγούμενα αφιερώματα

Διονύσιος Σολωμός 1789-1859

Πλάτωνας 427-347 π.Χ.

Σωκράτης 470-399 π.Χ.

Πυθαγόρας Ο Σάμιος 570-500 Π.Χ

Φιλόσοφοι Της Ιωνικής Σχολής

Οι Επτά Σοφοί της Αρχαιότητας (Aπρίλιος 2006)
Η Γενιά του ’30 (Φεβρουάριος 2006)
Ο Καζαντζάκης, ο Μιστράς και οι Φιλόσοφοί του (Δεκέμβριος 2005)
Ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια (Νοέμβριος 2005)
Νίκος Καζαντζάκης (Οκτώβριος 2005)
Η πτώση της Χούντας (Ιούλιος 2005)
Ιουστινιανός (Ιούνιος 2005)
Κωνσταντίνος Καβάφης (Μάιος)
551 χρόνια από την πτώση της Κωνσταντινούπολης (Ιούνιος)
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Ιούλιος)
Οδυσσέας Ελύτης (Αύγουστος)
Μαρία Κάλλας (Οκτώβριος)
Η Επέτειος του ‘’ΟΧΙ’’ (Νοέμβριος)
Μάνος Χατζιδάκης (Δεκέμβριος)
Μίκης Θεοδωράκης (Ιανουάριος)

[ Volver ]