Από τους σημαντικότερους στοχαστές της αρχαιότητας που παρά την αρχοντική καταγωγή του και τα σχέδια για πολιτική σταδιοδρομία των γονιών του αφιέρωσε τη ζωή του στη φιλοσοφία, πρώτα ως αφοσιωμένος μαθητής του Σωκράτη και αργότερα ιδρύοντας δική του φιλοσοφική σχολή, την Ακαδημία. Σημαντικότατες υπήρξαν οι απόψεις του Πλάτωνα σχετικά με τη δημιουργία του κόσμου, ενώ το έργο του Πολιτεία αποτελεί μέχρι σήμερα το σημαντικότερο σύγγραμμα των πολιτικών επιστημών.

Κατά την παράδοση το πραγματικό του όνομα ήταν Αριστοκλής, όπως του παππού του, και μόνο πολύ αργότερα ονομάστηκε Πλάτων, εξαιτίας του πλάτους των ώμων του. Ως παιδί εύπορης και καλλιεργημένης οικογένειας, σπούδασε Όμηρο, Ησίοδο, μουσική, γυμναστική καθώς και ότι άλλο μπορούσε να απολαύσει ο Αθηναίος της χρυσής εποχής. Όλοι περίμεναν από τον εξαιρετικά προικισμένο νέο, που από νωρίς άρχισε να γράφει λυρικά και δραματικά ποιήματα, να ακολουθήσει μια περίλαμπρη ποιητική και πολιτική σταδιοδρομία. Τα πράγματα όμως δεν εξελίχθηκαν ακριβώς έτσι. Για τον Πλάτωνα ήταν αποφασιστικής σημασίας η γνωριμία του με το Σωκράτη, που έγινε όταν ο Πλάτωνας ήταν είκοσι ετών. Επί εννέα χρόνια παρακολουθούσε μαθήματα διαλεκτικής κοντά στο σοφό δάσκαλο, από τον οποίο τόσο εντυπωσιάστηκε, ώστε η αγάπη του προς αυτόν δεν έχει στην ιστορία όμοιο δείγμα αφοσίωσης μαθητή προς δάσκαλο. Από τότε κι έπειτα το ενδιαφέρον του για τη φιλοσοφία έγινε το κύριο και αποκλειστικό μέλημα της ζωής του. Απογοητευμένος το 399 π. Χ. με το θάνατο του Σωκράτη άρχισε τα ταξίδια, μαζί με άλλους σωκρατικούς, (Μέγαρα, Αίγυπτο, Μεγάλη Ελλάδα). Όταν επέστρεψε στην Αθήνα το 387 π. Χ. ίδρυσε μόνιμη φιλοσοφική σχολή, τη γνωστή Ακαδημία (από το όνομα του μέρους). Στην Ακαδημία διδάσκονταν η αστρονομία, τα μαθηματικά και κυρίως η φιλοσοφία. Εκεί, μέσα σε ένα όμορφο και γαλήνιο φυσικό περιβάλλον, ο Πλάτωνας έμεινε, χωρίς διακοπή, είκοσι ολόκληρα χρόνια. Συζητούσε, δίδασκε κι έγραφε τα έργα του. Τα είκοσι αυτά χρόνια ήταν τα πιο γόνιμα και δημιουργικά χρόνια της ζωής του.

Από το έργο του Πλάτωνα σώθηκαν μέχρι τις μέρες μας συνολικά τριάντα έξι συγγράμματα, εκ των οποίων ξεχωρίζουν ως σπουδαιότερα: Συμπόσιο, Φαίδων, Φαίδρος, Πολιτεία, Νόμοι, Πρωταγόρας, Γοργίας, Παρμενίδης, η Απολογία του Σωκράτη και ο Κρίτων.

Όλα σχεδόν τα συγγράμματα του Πλάτωνα έχουν διαλογική μορφή. Επίσης σε όλα σχεδόν τα έργα του κύριο πρόσωπο, από αυτά που συζητούν, είναι ο Σωκράτης. Αυτός διευθύνει τη συζήτηση. Οι διάλογοι, όλοι σχεδόν, έχουν για τίτλο το όνομα ενός από τα πρόσωπα που συζητούν, τις πιο πολλές φορές του σπουδαιότερου ομιλητή ύστερα από το Σωκράτη. Στους διαλόγους του ο Πλάτων εξετάζει όλα τα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν τον άνθρωπο και αναπτύσσει τις φιλοσοφικές του θεωρίες, οι οποίες έτσι παρουσιάζονται ως ιδέες του Σωκράτη. Με άλλα λόγια, ο πλατωνικός διάλογος είναι αναπαράσταση της διαλογικής διδασκαλίας του Σωκράτη.

Η φιλοσοφική διδασκαλία του Πλάτωνα αγκαλιάζει πολλά ζητήματα. Μίλησε και έγραψε για τον κόσμο και την προέλευσή του, για την ψυχή και τη γνώση, για τα μαθηματικά, για την κοινωνία και τον καταμερισμό της εργασίας, για την αγωγή και την τέχνη. Ο Πλάτωνας είναι ιδεαλιστής φιλόσοφος. Διδάσκει πως ο κόσμος που μας περιτριγυρίζει δεν είναι ο πραγματικός κόσμος, δεν είναι αυτό που υπάρχει πραγματικά. Εκείνο που υπάρχει πραγματικά είναι, η αιτία για να υπάρχουν τα αισθητά πράγματα, είναι οι ιδέες. Σχετικά με τη γέννηση του κόσμου εξιστορεί πως ο δημιουργός δημιούργησε τον ορατό κόσμο αποβλέποντας στις ιδέες.

Στην Πολιτεία του μας έδωσε μια βαθύτατη ανάλυση του ανθρώπινου πολιτικού βίου και τονίζει ότι η σύσταση πολιτικής κοινότητας είναι ανάγκη που οι άνθρωποι δεν μπορούν να την αποφύγουν. Μια άριστη πολιτεία μπορεί να θεμελιωθεί μόνο πάνω στην αρχή της δικαιοσύνης και το μέσο για να γίνουν οι πολίτες ενάρετοι, είναι η παιδεία.

ΡΗΤΑ
Ο ΜΗ ΑΔΙΚΩΝ ΟΥΔΕΝΟΣ ΔΕΙΤΑΙ ΝΟΜΟΥ=
ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΔΙΚΕΙ, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟ ΚΑΝΕΝΑ ΝΟΜΟ

ΕΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΝ ΕΙΗ ΑΔΙΚΕΙΝ Η ΑΔΙΚΕΙΣΘΑΙ ΕΛΟΙΜΗΝ ΑΝ ΑΔΙΚΕΙΣΘΑΙ Η ΑΔΙΚΕΙΝ=
ΑΝ ΗΤΑΝ ΑΝΑΓΚΗ ΝΑ ΑΔΙΚΗΣΩ Η ΝΑ ΑΔΙΚΗΘΩ, ΘΑ ΠΡΟΤΙΜΟΥΣΑ ΝΑ ΑΔΙΚΗΘΩ ΠΑΡΑ ΝΑ ΑΔΙΚΗΣΩ

Α ΜΗ ΟΙΔΑ ΟΥΔΕ ΟΙΟΜΑΙ ΕΙΔΕΝΑΙ=
ΑΝ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ ΚΑΤΙ ΔΕΝ ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΑΙ ΟΤΙ ΤΟ ΓΝΩΡΙΖΩ

Η ΑΓΑΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΟΙΚΕΝ ΟΥΚ ΕΙΣ ΑΛΛΟ=
Η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Ν.Β.: Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι από το βιβλίο του Γ.Παπαδογεώργου ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΑΝΔΡΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ-Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ, του εκδοτικού οίκου. Μ. Τούμπης Α.Ε. www.toubis.gr

Προηγούμενα αφιερώματα

Σωκράτης 470-399 π.Χ.

Πυθαγορας Ο Σαμιος 570-500 Π.Χ

Φιλοσοφοι Της Ιωνικης Σχολης

Οι Επτά Σοφοί της Αρχαιότητας (Aπρίλιος 2006)
Η Γενιά του ’30 (Φεβρουάριος 2006)
Ο Καζαντζάκης, ο Μιστράς και οι Φιλόσοφοί του (Δεκέμβριος 2005)
Ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια (Νοέμβριος 2005)
Νίκος Καζαντζάκης (Οκτώβριος 2005)
Η πτώση της Χούντας (Ιούλιος 2005)
Ιουστινιανός (Ιούνιος 2005)
Κωνσταντίνος Καβάφης (Μάιος)
551 χρόνια από την πτώση της Κωνσταντινούπολης (Ιούνιος)
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Ιούλιος)
Οδυσσέας Ελύτης (Αύγουστος)
Μαρία Κάλλας (Οκτώβριος)
Η Επέτειος του ‘’ΟΧΙ’’ (Νοέμβριος)
Μάνος Χατζιδάκης (Δεκέμβριος)
Μίκης Θεοδωράκης (Ιανουάριος)

[ Volver ]