Μετά από μια παρατεταμένη περίοδο πολιτικής αστάθειας, την 21η Απριλίου 1967, μια ομάδα μεσαίων αξιωματικών κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα που σκοπό είχε να προλάβει μια σχεδόν βέβαιη νίκη της Ένωσης Κέντρου στις επερχόμενες εκλογές. Ο Βασιλιάς, οι πολιτικοί, ακόμα και οι ανώτεροι αξιωματικοί αιφνιδιάστηκαν. Η κατακερματισμένη μορφή των συνδικαλιστικών οργανώσεων και η ουσιαστική έλλειψη δομής στα πολιτικά κόμματα, σε συνδυασμό με την έκδηλη αποτυχία του πολιτικού κόσμου να ξεπεράσει την κρίση των προηγούμενων 18 μηνών συνέβαλαν στην ευκολία με την οποία ο στρατός κατάφερε να καταλάβει την εξουσία.

Η στρατιωτική χούντα, που αποκαλούσε εαυτόν «Επανάσταση της 21ης Απριλίου», δικαιολόγησε την πράξη της με την παραδοσιακή επιχειρηματολογία όλων των στρατιωτικών δικτατοριών, δηλαδή ότι δήθεν έπρεπε να προλάβει μια επικείμενη κατάληψη της εξουσίας από τους κομμουνιστές.

Σύντομα έγινε φανερό ότι τα βασικά κίνητρα τους ήταν πολύ χαμηλότερα: φοβούμενοι ότι μια επιστροφή της Ένωσης Κέντρου στην εξουσία, θα οδηγούσε σε εκκαθάριση των ακροδεξιών στοιχείων στο στράτευμα, οι συνταγματάρχες, αποφάσισαν να προχωρήσουν. Δεν μπόρεσαν βέβαια πότε να βρουν κανένα σύμμαχο σε όλο το φάσμα του παλαιού πολιτικού κατεστημένου που τόσο περιφρονούσαν. Εξόρισαν χιλιάδες άτομα στο εσωτερικό, φυλάκισαν, έθεσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό μεγάλο αριθμό πολιτικών και διαφωνούντων, βασάνισαν και σε πολλές περιπτώσεις δολοφόνησαν αντιπάλους τους,

Μετά την αποτυχία ενός αντι- πραξικοπήματος που επιχείρησε ο Βασιλιάς το Δεκέμβριο του 1967 η κυβερνώσα τριανδρία εγκατέλειψε τα προσχήματα και νέος ισχυρός άνδρας του καθεστώτος αναδείχθηκε ο συνταγματάρχης Παπαδόπουλος. Παρά τις πολιτικές μεθοδεύσεις, η χούντα ποτέ δεν κατόρθωσε να προσελκύσει τη λαϊκή στήριξη ενώ οι ωμές και συχνά παράλογες μέθοδοι του καθεστώτος προκάλεσαν ιδιαίτερα εχθρικά σχόλια στο εξωτερικό.

Η αντίσταση από το εσωτερικό της χώρας περιέλαβε απόπειρες δολοφονίας των αρχηγών του καθεστώτος (Αλ. Παναγούλης), την ανταρσία του «Βέλος», την εξέγερση των φοιτητών της Νομικής, με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973. Παρ’ όλα αυτά η δικτατορία, χάρις και στην επίπλαστη οικονομική ευμάρεια, κατάφερε να μείνει σταθερή, μέχρι τουλάχιστον το 1973.
Τη χρονιά αυτή, χρονιά οικονομικής ύφεσης διεθνώς, εμφανίστηκαν τα πρώτα ρήγματα του καθεστώτος με αφορμή την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Η βίαιη καταστολή της από το στρατό και οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές είχε σαν αποτέλεσμα την ανατροπή του Παπαδόπουλου από την σκληροπυρηνική πτέρυγα της χούντας, υπό τον Ταξίαρχο Ιωαννίδη, αλλαγή που συνέπεσε με την επιδείνωση των σχέσεων με την Τουρκία, εξαιτίας των κοιτασμάτων πετρελαίου στο Αιγαίο. Παράλληλα, το καθεστώς Ιωαννίδη, διοργάνωσε πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου της Κύπρου Αρχιεπίσκοπου Μακάριου που έδωσε το πρόσχημα στην Τουρκία να εισβάλει νησί. Κάτω από το βάρος της εθνικής τραγωδίας η χούντα κατέρρευσε και οι πολιτικοί που κλήθηκαν να διαχειρισθούν την κατάσταση κάλεσαν από το Παρίσι τον Κωνσταντίνο Καραμανλή προκειμένου να διασφαλίσει την επιστροφή στη δημοκρατία. Στις 24 Ιουλίου 1974 ο Κ. Καραμανλής ορκίστηκε πρωθυπουργός εγκαινιάζονται την μεταπολιτευτική περίοδο.

Προηγούμενα αφιερώματα

Ιουστινιανός (Ιούνιος 2005)
Κωνσταντίνος Καβάφης (Μάιος)
551 χρόνια από την πτώση της Κωνσταντινούπολης (Ιούνιος)
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Ιούλιος)
Οδυσσέας Ελύτης (Αύγουστος)
Μαρία Κάλλας (Οκτώβριος)
Η Επέτειος του ‘’ΟΧΙ’’ (Νοέμβριος)
Μάνος Χατζιδάκης (Δεκέμβριος)
Μίκης Θεοδωράκης (Ιανουάριος)