|
Στις
28 Οκτωβρίου γιορτάζεται κάθε χρόνο η επέτειος του «ΟΧΙ», δηλαδή
η άρνηση της Ελλάδας να δεχθεί την είσοδο στη χώρα του φασιστικού
στρατού, άρνηση που σήμαινε ταυτόχρονα την είσοδο της Ελλάδας στον
πόλεμο εναντίον του Άξονα.
Η άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης,
με τη συμπαράσταση σύσσωμου του ελληνικού λαού, όπως αποδείχθηκε
περίτρανα εκ των υστέρων, να δεχθεί το τελεσίγραφο του Μουσολίνι,
αποτελεί αφεαυτής ένα ιστορικό γεγονός μεγάλης αξίας, αφού και ο
τελευταίος έλληνας πολίτης εκείνης της περιόδου είχε απόλυτη επίγνωση
του γεγονότος ότι η απόρριψη της φασιστικής απαίτησης ισοδυναμούσε
με πόλεμο εναντίον όχι μόνο της ούτως ή άλλως πανίσχυρης φασιστικής
Ιταλίας, αλλά και εναντίον της συμμάχου της, της ναζιστικής Γερμανίας,
που ήδη είχε ισοπεδώσει πολλές ευρωπαϊκές χώρες με πολύ ισχυρότερους
στρατούς.
Κατά
συνέπεια όλοι οι Έλληνες γνώριζαν ότι ο πόλεμος που άρχιζε ήταν
καταδικασμένος να χαθεί, αφήνοντας χιλιάδες νεκρούς και τεράστιες
καταστροφές. Γι’αυτό και ο ενθουσιασμός με τον οποίο οι Έλληνες
αντιμετώπισαν την επιστράτευση το πρωί εκείνο της 28ης Οκτωβρίου
1940 είναι η χαρακτηριστικότερη απόδειξη της συνέχειας της φυλής,
αφού η ιστορία των Ελλήνων είναι γεμάτη από ανάλογα «παράλογα» περιστατικά.
Μέσα από αυτό το πρίσμα, η εκπληκτική
νίκη του ελληνικού στρατού επί του συντριπτικά υπέρτερου φασιστικού
έχει δευτερεύουσα σημασία, αν και δεν είναι ασήμαντο να υπομνησθεί
ότι, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, η αναπάντεχη αυτή τροπή του
πολέμου ανάγκασε τον Χίτλερ να αποσπάσει στρατό από το ρωσικό μέτωπο
και να τον χρησιμοποιήσει για να σταματήσει την ελληνική προέλαση
στην Αλβανία, δίνοντας έτσι τον χρόνο στο ρωσικό στρατό να ανασυγκροτηθεί
και να επιφέρει την πρώτη ήττα στην μέχρι τότε αήττητη Βέρμαχτ.
Απόλυτα δικαιολογημένα, λοιπόν, η επέτειος αυτή γιορτάζεται κάθε
χρόνο με λαμπρότητα τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ελληνικές κοινότητες
του εξωτερικού, πολλά μέλη των οποίων ή έχουν πολεμήσει οι ίδιοι
στα βουνά της Ηπείρου ή κατάγονται από τους ηρωικούς εκείνους έλληνες
στρατιώτες που πολεμούσαν και πέθαιναν γνωρίζοντας ότι ο αγώνας
τους είναι για την τιμή και την αξιοπρέπεια και όχι για κατάκτηση
εδαφών.
ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ
ΕΠΟΧΗΣ 1941
- Συνηθίζουμε να λέμε: "Οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες".
Στο μέλλον θα λέμε: "Οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες".
εφ. Manchester Guardian, Αγγλία, 19-4-1941
- Οι Έλληνες επέφεραν την πρώτη πραγματική ήττα των κατά ξηράν
δυνάμεων του Άξονος. Και αν ακόμη συντριβόταν αύριο η Ελλάς, η
στρατιωτική της συμβολή θα έμενε αμείωτη. Θα είναι η δόξα της
νεώτερης Ελλάδος ότι διέλυσε την παντοδυναμία του Άξονος και ότι
έδωσε σε όλους τους ελεύθερους ανθρώπους απόδειξη της αξίας της
δημοκρατίας.
εφ. The New York Times, 28-11-1940
- Η Ελλάς αποτελεί για όλο τον κόσμο παράδειγμα γενναιότητας.
εφ. Bahit, Τουρκία
- Εν ονόματι του φιμωθέντος αλλά ζώντος γαλλικού λαού οι ελεύθεροι
Γάλλοι απευθύνουν χαιρετισμόν προς τον ελληνικό λαό μαχόμενον
δια την ελευθερίαν. Η 25/3/41 ευρίσκει την Ελλάδα εις το απώγειον
της ηρωικής προσπαθείας της και εις την κορυφήν της δόξης. Ουδέποτε
από της Σαλαμίνος υπήρξε Ελλάς μεγαλυτέρα και ενδοξοτέρα από σήμερον.
Στρατηγός Charles De Gaulle, Γαλλία
- Επολεμήσατε άοπλοι εναντίον πανόπλων και ενικήσατε. Επολεμήσατε
μικροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε. Δεν ήτο δυνατόν να γίνει
αλλιώς, διότι είσθε Έλληνες. Ως Ρώσσοι εκερδίσαμε χάριν εις την
θυσίαν σας χρόνον δια να αμυνθώμεν. Σας ευγνωμονούμεν.
Ραδιοφωνικός Σταθμός Μόσχας, 27-4-1942
- Δεν ηττήθητε, αλλά κατεβλήθητε κατόπιν ενός αγώνος, όστις σας
εκάλυψε με τιμήν.
Antony Eden, Αγγλία, 10-5-1941
- 9 Απριλίου 1941: Οι Έλληνες μάχονται πολύ γενναία. Απαγορεύω
στον Τύπο να τους υποτιμά, να τους δυσφημεί... Ο Fuhrer θαυμάζει
την ανδρεία των Ελλήνων. Λυπάται που αναγκάστηκε να πολεμήσει
εναντίον τους.
Από το ημερολόγιο του Joseph Goebbels
(Αναφορά στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 40-44, Αθήνα, Κέδρος,
1992, σ. 151, 189-191).
Προηγούμενα αφιερώματα
Μάνος Χατζιδάκης (Δεκέμβριος)
Μίκης Θεοδωράκης (Ιανουάριος)
|